Khám phá kiệt tác Cửu Đỉnh Huế thời nhà Nguyễn trong Hoàng thành

Khám phá kiệt tác Cửu Đỉnh Huế thời nhà Nguyễn trong Hoàng thành
Những chiếc cửu đỉnh được đúc bằng đồng (Ảnh: hinhanhvietnam.com)

Cửu định Huế là tượng pháp để tượng trưng cho quyền lực thống trị của nhà nước quân chủ. Cửu định trong trong Hoàng thành Huế có khối lượng trên 22 tấn là một trong những hiện vật đặc biệt của triều đại nhà Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng của lịch sử Việt Nam.

Đôi nét về nguồn gốc ra đời của Cửu Đỉnh Huế

Theo sử sách nhà Nguyễn ghi chép lại thì ý tưởng thiết kế Cửu Đỉnh là của vua Minh Mạng. Vị vua này là người tinh thông văn võ và cũng là kiến trúc sư về ý tưởng cho việc xây dựng kinh đô Huế mà sau này đã trở thành di sản văn hóa thế giới.

Vua dụ rằng “Trẫm xem xét đời xưa, đúc đỉnh theo hình các vật, nhưng đồ cổ còn ít, những người biên chép ghi lại có chỗ không đúng, chép ra toàn là của vạc nấu ăn, còn như đỉnh cao lớn và nặng, thì không những gần đây không có mà đến đời Tam đại cũng ít nghe thấy.

kham pha kiet tac cuu dinh hue thoi nguyen trong hoang thanh 2 - Khám phá kiệt tác Cửu Đỉnh Huế thời nhà Nguyễn trong Hoàng thành
Những chiếc cửu đỉnh được đúc bằng đồng (Ảnh: hinhanhvietnam.com)

Nay bắt chước người xưa mà lấy ý thêm bớt, đúc thành chín đỉnh to, sừng sững đứng cao, nguy nga kiên cố, không chút sứt mẻ, đáng làm của báu, con con cháu cháu, giữ mãi không bao giờ hết”.

Vua trực tiếp chọn các hình ảnh và giao cho Bộ Công chỉ đạo hàng trăm thợ đúc đồng Phường Đúc Huế và thợ giỏi khắp nước về thực hiện.

Để làm được 9 cửu đỉnh này thì phải cần đến hàng trăm nghệ nhân đúc đồng nổi tiếng khắp đất nước đổ về cố đô để chế tác trong suốt một năm trời. Tổng khối lượng đồng sử dụng đã đạt đến 22.473kg. 

Để làm mỗi đỉnh, người thợ phải hiệp 60 lò nấu đồng lại, mỗi lò chỉ nấu chảy được khoảng 40 cân đồng. Khuôn đúc lật ngược và người thợ sẽ rót nước đồng nóng chảy vào chân đỉnh. Sau khi đúc xong đỉnh mới gắn quai và chạm các hình lên trên đó.

kham pha kiet tac cuu dinh hue thoi nguyen trong hoang thanh 3 - Khám phá kiệt tác Cửu Đỉnh Huế thời nhà Nguyễn trong Hoàng thành
Hình ảnh chạm khắc trên cửu đỉnh (Ảnh: hinhanhvietnam.com)

Cách làm của những người thợ An Nam thời bấy giờ được nhà nghiên cứu người Pháp P. Chovet nhận xét: “Nhìn chung toàn bộ giống hệt hình thu gọn hệ thống hiện đại của lò đúc sắt hiện nay ở Pháp (1914).”. Có một chi tiết khá thú vị là các đũa và dao chạm đều do thợ tự làm bằng tay một cách thô sơ bằng cách dùng búa tán”.

Ý nghĩa của các hình thù trên cửu đỉnh

Vua đã cho đặt tên của từng Đỉnh theo thứ tự: Đỉnh lớn ở giữa là Cao Đỉnh, đỉnh cao 2,02m, đường kính 1,61m; Nhơn Đỉnh cao 1,9m, đường kính 1,62m; Chương Đỉnh: 1,88m và 1,6m; Anh Đỉnh 1,875m và 1,61m; Nghị Đỉnh: 2,08m và 1,63m; Thuần Đỉnh: cao 1,88m và 1,60m; Tuyên Đỉnh: 1,98m – 1,60m; Dụ Đỉnh; Huyền Đỉnh: cao 1,88m và 1,61m. 

Ý nghĩa của mỗi Đỉnh như sau: mở đầu là Cao mang ý nghĩa người khởi dựng, Nhân là lòng tốt, Chương là ánh sáng, là sự mẫu mực, Anh là tài giỏi, hiển đạt, Nghị là sự kiên cường, bất khuất, Thuần là sự hoàn thiện, Tuyên là sự hài hòa, Du là sự thịnh vượng, Huyền ứng với nơi sâu thẳm.

kham pha kiet tac cuu dinh hue thoi nguyen trong hoang thanh 4 - Khám phá kiệt tác Cửu Đỉnh Huế thời nhà Nguyễn trong Hoàng thành
Những đường nét tinh xảo trên cửu đỉnh (Ảnh: vietlandmarks.com)

Những đôi chữ trên từng đỉnh được khắc nổi thành khối vuông vức, sắc nét, vừa khỏe khoắn lại vừa có sự mềm mại. Từng đôi chữ được ví von như một bức tranh chữ bởi nó có nét đẹp rất ấn tượng.

Ngoài tên đỉnh bằng chữ Hán thì trên Cửu Đỉnh còn có 17 nhóm hình ảnh mang tính biểu trưng. Các nhóm hình ảnh gồm có: trời, đất, sản vật, vũ khí, núi sông…Nhóm trời thì gồm: mặt trời, mặt trăng, gió, mây, sấm, sét, các sao kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. 

Đối diện với Trời là nhóm Đất gồm các hình ảnh Sông (Tiền Giang, Hậu Giang, sông Mã, sông Hồng, Bạch Đằng, sông Hương…), nhóm Núi (Hồng Lĩnh, Tản Viên, Đèo Ngang, núi Đại Lãnh, Hải Vân…). 

Bên cạnh đó là hình ảnh các loại gỗ quý, cây ăn quả, muông thú, chim chóc, các loài động vật dưới nước, hoa cảnh, thuyền buồm.  Cuối cùng là nhóm vũ khí gồm kiếm, cung, giáo, súng thần công…

Cửu Đỉnh ở Hoàng thành Huế được đánh giá là một kiệt tác của nghệ thuật đòi hỏi sự cầu kỳ từ khâu thiết kế đến chế tác. Nếu có dịp, bạn hãy ghé Hoàng thành để tận mắt chiêm ngưỡng 9 Cửu Đỉnh này nhé. 

 

 

XEM THÊM  Chùa Huyền Không Sơn Thượng thanh tịnh trên đất Huế