Điện Thái Hòa vang bóng một thời kinh thành Huế

dien thai hoa 2 - Điện Thái Hòa vang bóng một thời kinh thành Huế
Toàn cảnh điện Thái Hòa (Ảnh: sưu tầm)

Điện Thái Hòa là công trình kiến trúc quan trọng nhất trong Hoàng Cung triều Nguyễn. Đây là cung điện rộng lớn, uy nghi, tráng lệ bậc nhất còn lại ở Huế. Cùng với các di tích khác thuộc quần thể kiến trúc triều Nguyễn, Điện Thái Hòa được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Tổng hợp vài nét về điện Thái Hòa

dien thai hoa 2 - Điện Thái Hòa vang bóng một thời kinh thành Huế
Toàn cảnh điện Thái Hòa (Ảnh: sưu tầm)

Điện Thái Hòa là cung điện nằm trong khu vực Đại Nội của kinh thành Huế, là nơi đăng quang của 13 vua triều Nguyễn từ Gia Long đến Bảo Đại. Trong chế độ phong kiến, cung điện này được coi là trung tâm của đất nước.

Đây là nơi diễn ra các đại lễ và các cuộc họp đại triều với sự tham gia của Vua, hoàng thân quốc thích và các đại thần. 

Tên Điện Thái Hòa lấy gốc từ Kinh Dịch. Chữ “Hòa” có nghĩa là hòa hợp, hài hòa, “Thái Hòa” là khí âm dương hội hợp mà dung hòa với nhau. Vua trị vì thiên hạ cần phải giữ cho được sự hòa hợp tốt đẹp giữa dương và âm, cương và nhu thì mới hữu ích cho vạn vật.

Vị trí: Ở trong Đại Nội

Địa chỉ: Phú Hậu, Thành phố Huế, Thừa Thiên Huế

Giờ mở cửa: 6:30 AM – Giờ đóng cửa: 5:00 PM

Năm xây dựng: 1805

Đời vua: Gia Long, Minh Mạng, Khải Định

Quá trình xây dựng điện Thái Hòa

dien thai hoa 4 - Điện Thái Hòa vang bóng một thời kinh thành Huế
Mặt sau điện Thái Hòa (Ảnh: Lương Bảo)

Công trình kiến trúc này được khởi công xây dựng ngày 21/2/1805 và hoàn thành vào tháng 10/1805 dưới thời vua Gia Long. Khi ấy, điện Thái Hòa nằm cách vị trí hiện nay khoảng 45m về phía Tây Bắc. 

Tháng 3 năm 1833, vua Minh Mạng đã quy hoạch lại và hoàn chỉnh hệ thống kiến trúc ở Đại Nội. Điện Thái Hòa được dời về phía Nam, xây dựng đồ sộ, nguy nga hơn. Từ đó về sau ngôi điện này còn được tu bổ nhiều lần.

Năm 1923, điện Thái Hòa lại được một cuộc “đại gia trùng kiến” dưới thời vua Khải Định. Ngoài ra còn rất nhiều lần trùng tu sửa chữa khác. 

Kiến trúc điện Thái Hòa

dien thai hoa 1 - Điện Thái Hòa vang bóng một thời kinh thành Huế
(Ảnh: thuathienhue.gov.vn)

Trùng thiềm điệp ốc

Điện Thái Hòa được xây dựng theo kiểu nhà kép gọi là “trùng thiềm điệp ốc” hay “trùng thiềm trùng lương”. Nghĩa là mái chồng lên nhau, nhà nối liền nhau. Diện tích mặt bằng ngôi điện là 1.360m2. Nền điện cao hơn tầng sân chầu thứ nhất 1m và cao hơn mặt đất 2,35m. 

Ngôi nhà chính ở phía sau là chính điện (hay chính doanh) có 5 gian hai chái. Ngôi nhà phía trước gọi là tiền điện (hay tiền doanh) có bảy gian hai chái. Hai nhà trước và sau được nối lại với nhau bằng một mái thừa lưu (hay còn gọi là mái vỏ cua).

Trang trí

dien thai hoa 3 - Điện Thái Hòa vang bóng một thời kinh thành Huế
Vẻ đẹp của Điện Thái Hòa (Ảnh: mytour.vn)

Toàn bộ hệ thống sườn nhà của ngôi điện được làm bằng gỗ lim. Các hàng cột đều sơn vẽ rồng thếp vàng uốn quanh. Giữa tiền điện, gần trên mái treo tấm biển sơn son thếp vàng với ba chữ “Thái Hòa Điện” rất lớn, bên cạnh có hàng chữ nhỏ ghi năm xây dựng đầu tiên (1805), năm làm lại (1833) và năm đại tu (1923). 

Phía trong cùng, ở gian giữa chính điện đặt ngai vua ba tầng bệ gỗ, bên trên treo bửu tán bằng pháp lam ngũ sắc trang trí chín con rồng. Ngai và bửu tán đều thếp vàng chói lọi rực rỡ. Các tuồng gỗ ở nhà trước được soi chỉ, chạm khắc và sơn thếp rất đẹp. Trên trần gỗ mỗi căn đều treo lồng đèn trang trí thơ văn và hình ảnh cách điệu chạm trổ theo lối “nhất thi nhất họa”.

Mái điện trước đây được lợp ngói hoàng lưu ly (ngói ống tráng men vàng) được chia làm ba tầng chồng mí lên nhau. Giữa hai tầng mái trên là dải cổ diêm chạy quanh bốn mặt tòa nhà, được chia ra từng ô, hộc trang trí hình vẽ và thơ văn trên những miếng đồng tráng men nhiều màu (pháp lam) theo lối nhất thi nhất họa. Trên nóc điện, bờ mái đều chắp hình rồng theo kiểu lưỡng long triều nguyệt và hồi long. Giữa nóc tiền điện trang trí bầu rượu bằng pháp lam.

Bái Đình

Sân chầu còn được gọi là Bái đình hay Long trì (sân rồng), là sân phía trước Điện Thái Hòa. Đây là nơi các quan đại thần đứng xếp hàng theo phẩm trật quay mặt vào Điện làm lễ. Ở trong Điện Thái Hòa chỉ có Vua ngự trên ngai vàng. Các Hoàng thân và 4 vị đại thần cao nhất (tứ trụ) đứng chầu.

Trên đây là một số thông tin cơ bản về Điện Thái Hòa – công trình thể hiện uy quyền quốc gia dưới triều Nguyễn. Công trình chính là một điểm nhấn độc đáo của Hoàng thành Huế. 

XEM THÊM  Văn miếu Huế - Một biểu tượng giáo dục của Việt Nam