Điện Hòn Chén – địa danh du lịch nhiều giai thoại nhất xứ Huế

dien hon chen 1 - Điện Hòn Chén - địa danh du lịch nhiều giai thoại nhất xứ Huế
(Ảnh: sưu tầm)

Huế vốn là vùng đất tâm linh bởi nơi đây có nhiều những lăng tẩm, đền đài, chùa chiền. Trong số đó Điện Hòn Chén có lẽ là một trong những nơi được nhiều du khách tìm đến nhất. Du khách tìm đến nơi đây không chỉ để chiêm ngưỡng một di tích thắng cảnh độc đáo mà còn để cúng bái và cầu xin bình an, tiền tài, sức khỏe.

Điện Hòn Chén nằm ở đâu?

dien hon chen 1 - Điện Hòn Chén - địa danh du lịch nhiều giai thoại nhất xứ Huế
(Ảnh: sưu tầm)

Điện Hòn Chén tọa lạc trên núi Ngọc Trản, thuộc làng Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Núi Ngọc Trản xưa có tên là Hương Uyển Sơn, sau mới đổi tên là Ngọc Trản. Dân gian vẫn quen gọi là núi Hòn Chén vì nó có liên quan đến giai thoại về vua Minh Mạng đánh rơi chén ngọc.

Điện Hòn Chén – Sự tích rùa trả lại chén ngọc cho vua

dien hon chen 5 - Điện Hòn Chén - địa danh du lịch nhiều giai thoại nhất xứ Huế
(Ảnh: sưu tầm)

Điện Hòn Chén là điện thờ gắn với rất nhiều giai thoại. Theo truyền thuyết trước đây Điện Hòn Chén có tên gọi là Hoàn Chén với ý nghĩa đó là “trả lại chén ngọc”. 

Lý do có cái tên trên là vì vua Minh Mạng trong một lần lên đây đã đánh rơi một chén ngọc xuống dòng sông Hương. Tưởng không cách gì lấy lại được thì bỗng nhiên một con rùa nổi lên ngậm chén ngọc trả lại cho nhà vua. 

Trong các văn bằng sắc phong chính thức của các vua Nguyễn, thì ngôi điện vẫn xuất hiện với tên chính thức “Ngọc Trản Sơn Từ” với ý nghĩa là đền thờ ở núi Ngọc Trản. Đến thời vua Đồng Khánh, ngôi điện này được đổi tên là Huệ Nam Điện. Ý nghĩa của tên này là mang lại ân huệ cho vua nước Nam. Ngoài ra điện Hòn Chén còn gắn với nhiều giai thoại khác nữa.

Điện Hòn Chén – Đền thờ nữ thần Ponagar của người Chăm

dien hon chen 2 - Điện Hòn Chén - địa danh du lịch nhiều giai thoại nhất xứ Huế
(Ảnh: sưu tầm)

Mặc dù được biết đến với rất nhiều tên gọi nhưng đến nay dân gian vẫn quen gọi là Điện Hòn Chén hoặc Điện Hoàn Chén. Điện Hòn Chén nguyên là ngôi đền thờ nữ thần PoNagar của người Chăm. Theo truyền thuyết, nữ thần là con của Ngọc Hoàng được sai xuống trần gian. Bà có công tạo ra trái đất, cây cỏ và lúa gạo.

Từ một di tích tôn giáo độc đáo của người Chăm, người Việt đã dung hợp và phát huy tín ngưỡng này thành nơi thờ thánh Mẫu cùng các vị thần của người Việt. Đây được coi là sự hòa nhập về tôn giáo hay còn gọi là bản địa hóa. 

Sau này, Liễu Hạnh Công Chúa (tức Vân Hương Thánh Mẫu) cũng được đưa vào thờ ở điện Hòn Chén. Ngoài ra, điện Hòn Chén còn là nơi thờ Phật, thờ Quan Công và các vị thần thánh khác. Nhờ những nét riêng của mình mà điện Hòn Chén hiện nay không chỉ là một thắng cảnh du lịch tuyệt đẹp mà còn là điểm tham quan văn hóa độc đáo.

Kiến trúc của Điện Hòn Chén

Điện Hòn Chén là cụm di tích gồm khoảng 10 công trình kiến trúc to nhỏ khác nhau. Những công trình này đều nằm lưng chừng sườn núi Ngọc Trản, mặt hướng ra sông Hương và ẩn mình dưới những tàng cây cao. 

Kiến trúc chính của điện là Minh Kính Đài, tọa lạc ở giữa. Bên phải là nhà Quan Cư, Trinh Cát Viện, Chùa Thánh. Bên trái là dinh Ngũ Hành, bàn thờ các quan, động thờ ông Hổ, am Ngoại Cảnh. Sát mép bờ sông còn có am Thủy Phủ. Ngoài ra, trong phạm vi ấy còn có nhiều bệ thờ, nhiều am nhỏ nằm rải rác đó đây.

Minh Kính Đài

Minh Kính Đài chính là nơi tổ chức tế lễ ở điện Hòn Chén. Ngày xưa được triều đình quy định mỗi năm tổ chức hai lần vào thượng tuần tháng 3 và tháng 7 Âm lịch, có cả quan chức được cử về làm chủ tế. 

Minh Kính Đài chia làm 3 cung. Theo thứ tự từ cao xuống thấp là: Đệ nhất cung, Đệ nhị cung, Đệ tam cung.

  • Đệ nhất cung (còn gọi là Thượng cung), nơi thờ Nữ thần Ponagar, Thánh mẫu Vân Hương, ảnh vua Đồng Khánh và một số vị thần khác.
  • Đệ nhị cung thờ hàng chục tượng thần thánh khác nhau. Đây là nơi bày biện các đồ thờ cúng để rước sắc trong những dịp lễ lớn.
  • Đệ tam cung thiết hương án, hai bên đặt trống, chuông. Đây là chỗ cử hành lễ, cũng là nơi khách thập phương dâng hương cúng bái.

Điện Hòn Chén là ngôi điện duy nhất có một vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân xứ Huế. Điện cũng là ngôi điện duy nhất ở Huế có sự kết hợp giữa nghi thức cung đình và tín ngưỡng dân gian; giữa lễ hội và đồng bóng; giữa văn hóa tâm linh và mê tín dị đoan. Đây cũng là nơi trang trí mỹ thuật đạt đến đỉnh cao vào cuối thế kỷ 19.

Đường đi đến Điện Hòn Chén

dien hon chen 3 - Điện Hòn Chén - địa danh du lịch nhiều giai thoại nhất xứ Huế
(Ảnh: sưu tầm)

Điện Hòn Chén nằm trên núi Ngọc Trản. Điện nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8km theo hướng Tây Nam. Để đến được nơi đây bạn có thể di chuyển bằng 2 cách. Bạn có thể đi thuyền rồng trên sông Hương hoặc đi bằng đường bộ.

Nếu đi bằng đường bộ thì bạn nên di chuyển theo tuyến đường Bùi Thị Xuân. Sau đó rẽ theo đường Huyền Trân Công Chúa đến bến Than thì đi đò sang Điện Hòn Chén.

Điện Hòn Chén vừa là một di tích lịch sử và tôn giáo, vừa là một thắng cảnh nổi tiếng xứ Huế. Nếu bạn có niềm tin vào tâm linh thì hãy thử đến điện Hòn Chén để tìm hiểu cũng như khám phá ngôi đền kỳ bí này nhé!

 

XEM THÊM  Ngọ Môn Huế - hình ảnh gắn liền với vùng đất cố đô