Đàn Nam Giao là đàn tế trời của các vua Nguyễn

Dan Nam Giao4 - Đàn Nam Giao là đàn tế trời của các vua Nguyễn
Đàn Nam Giao (Nguồn: https://redsvn.net/)

Đàn Nam Giao là đàn tế trời của các vua Nguyễn ở cố đô Huế. Theo thống kê, đã có 10 trong 13 vị vua nhà Nguyễn đích thân tế hoặc sai người tế thay. Với 98 buổi đại lễ được diễn ra tại đây.

Đàn Nam Giao ở đâu?

Địa chỉ: Phường Trường An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Đàn Nam Giao nằm ở phường Trường An, thành phố Huế, cách kinh thành Huế khoảng 4km về phía nam. Đây là một di tích lịch sử đặc biệt của triều đại nhà Nguyễn ở Việt Nam. Công trình được vua Gia Long cho khởi công xây dựng vào ngày 25/3/1806. Đây là nơi các vua nhà Nguyễn tổ chức lễ Tế Giao, lễ tế trời đất vào mỗi mùa xuân.

Dan Nam Giao4 - Đàn Nam Giao là đàn tế trời của các vua Nguyễn
Viên đàn (Nguồn: https://redsvn.net/)

Đàn Nam Giao là một di tích trong quần thể di tích cố đô Huế và cũng là đàn tế duy nhất còn tồn tại ở cố đô Huế.

Lễ tế Đàn Nam Giao

Lễ tế Đàn Nam Giao là một nghi thức lễ tế lớn được xếp vào hàng Đại tự. Là nghi lễ quan trọng của triều Nguyễn, chỉ có nhà vua mới có quyền làm lễ tế giao.

XEM THÊM  Phố đi bộ Huế đông vui nhộn nhịp cuối tuần

Dưới triều đại nhà Nguyễn, lễ tế được tổ chức hàng năm một lần và kéo dài trong 3 ngày. Từ sau đời vua Thành Thái đến năm 1945, lễ tế trời được tổ chức 3 năm 1 lần. Đến thời vua Bảo Đại, thời gian lễ tế trời được rút ngắn lại thời gian chỉ còn một ngày.

Lễ Tế Đàn Nam Giao cuối cùng của nền quân chủ Việt Nam được tổ chức dưới thời vua Bảo Đại. Vào nửa đêm rạng ngày 23-3-1945, đúng 5 tháng trước khi nền quân chủ Việt Nam ấy sụp đổ hoàn toàn.

Kiến trúc Đàn Nam Giao

Về tổng thể, Đàn Nam Giao là một tổ hợp kiến trúc nằm trong một khuôn viên hình chữ nhật. Bốn mặt khuôn viên đều trổ cửa theo bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. Trong đó cửa Nam là cửa chính. Trước mỗi cửa đều xây bình phong, mỗi bình phong rộng 12,5m, cao 3,2m, dày 0,8m, được xây bằng đá, nay chỉ còn ba bức ở các phía Đông, Nam, Tây.

Đàn Nam Giao có tổng diện tích khoảng 10ha. Khuôn viên có diện tích khoảng 265m x 390m. Trung tâm của khuôn viên đàn Nam Giao là Giao đàn. Giao đàn hướng về phía Nam, gồm có 3 tầng. Đây là nơi diễn ra các hoạt động lễ nghi chính trong lễ tế Nam Giao.

Ý nghĩa các tầng trong kiến trúc Đàn Nam Giao

Tầng dưới cùng xây thành hình vuông, tượng trưng cho Người. có cạnh dài 165m, cao 0,84m. Tất cả xung quanh xây lan can cao 0,93m, dày 0,3m, bốn mặt có thềm, đều 4 bậc. Vòng lan can được tô màu đỏ.

XEM THÊM  Nhà vườn An Hiên chốn bình yên xứ Huế
Dan Nam Giao2 - Đàn Nam Giao là đàn tế trời của các vua Nguyễn
Các tầng của đàn (Nguồn: https://redsvn.net/)

Tầng giữa là Phương đàn hay còn gọi là Tùng đàn. Xây hình vuông, tượng trưng cho Đất, có cạnh dài 83m, cao 1,1m. Phía xung quanh xây lan can, cao 0,9m, dày 0,3m. Đây là nơi tế tế các vị thần theo tín ngưỡng dân gian thời nhà Nguyễn. Tầng này vòng lan can được sơn màu vàng tượng trưng cho đất.

Tầng trên cùng hay còn được gọi là Viên đàn. Tượng trưng cho Trời, được xây dựng theo hình tròn. Vòng lan can được sơn một màu xanh tượng trưng cho trời. Cao khoảng 2 thước có đường kính 9 trượng 6 thước, nền cao 7 thước, có đường kính 40,5m, cao 2.8m. Xung quanh xây lan can cao hơn 0.8m, dày 0,3m.

Các công trình phụ bên trong Đàn Nam Giao

Xung quanh còn có các công trình phụ như Trai Cung, Thần khố, Thần trù. Phía Tây Nam của Giao đàn chính là Trai cung. Được xây dựng theo thế “tọa Bắc hướng Nam”. Trai cung là nơi mà nhà vua trai giới thanh tịnh trước khi hành lễ.  Thần khố là nhà kho. Thần trù là nhà bếp. Cùng một số công trình phụ khác bằng gỗ, lợp tranh chỉ dựng lên trong những ngày tế lễ.

Dan Nam Giao3 - Đàn Nam Giao là đàn tế trời của các vua Nguyễn
Trai cung (Nguồn: https://redsvn.net/)

Đàn Nam Giao – nằm trong danh mục được công nhận di sản văn hóa thế giới

Năm 1993, đàn Nam Giao nhà Nguyễn được xếp trong danh mục 16 di tích có giá trị toàn cầu nổi bật. Đàn Nam Giao ược UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

XEM THÊM  Nét hấp dẫn khách du lịch ở Chợ Đông Ba Huế

Năm 1997, Đàn Nam Giao được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia và được trùng tu tôn tạo lần đầu.

Vào dịp Festival Huế năm 2004, sau gần 60 năm, lần đầu tiên Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã phục dựng lại lễ tế Nam Giao. Và đây tiếp tục sẽ là điểm nhấn trong các dịp Festival Huế nhiều năm sau nữa.