Chùa Từ Hiếu – ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo

chua tu hieu 1 - Chùa Từ Hiếu - ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo
Chùa Từ Hiếu (Ảnh: phatgiao.org.vn)

Nằm ẩn mình sau một rừng thông rộng lớn, chùa Từ Hiếu là ngôi chùa gắn liền với câu chuyện về tấm lòng hiếu đạo của người con với mẹ già. Đây cũng là ngôi chùa độc nhất hiện là nơi an nghỉ của các quan thái giám dưới triều đại nhà Nguyễn. Cùng khám phá ngôi chùa cổ độc đáo xứ cố đô này nhé.

Chùa Từ Hiếu nằm ở đâu?

chua tu hieu 1 - Chùa Từ Hiếu - ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo
Chùa Từ Hiếu (Ảnh: phatgiao.org.vn)

Chùa Từ Hiếu hay Tổ đình Từ Hiếu là tên một ngôi chùa ở thôn Dương Xuân Thượng III, phường Thủy Xuân, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. Chùa là một trong những ngôi cổ tự lớn và là một danh lam có tính văn hoá và lịch sử của cố đô Huế.

Chùa Từ Hiếu là ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo

Chùa Từ Hiếu ban đầu chỉ là một Thảo Am với tên gọi là am An Dưỡng do Tổ sư Nhất Định lập nên. Ngài nguyên là tăng cang của chùa Giác Hoàng trong cung. Sau ngài cáo lão về rừng để nuôi dưỡng mẹ già và tu hành thanh tịnh tại đây.

Tương truyền vì mẹ già ốm nặng phải bồi dưỡng thịt cá nên ngày ngày vị sư phải chống gậy vượt đoạn đường hơn 5km đi tìm cá tươi về nấu cháo cho mẹ. Người đời thấy vậy nên đàm tiếu là hòa thượng nhưng lại ăn mặn. Nhưng ngài vẫn bỏ ngoài tai để tận tâm chăm sóc cho mẹ.

Chuyện đồn đến tận tai vua Tự Đức, nhà vua bèn cho người tìm hiểu. Mới hay thiền sư nấu cháo cho mẹ ốm đau còn mình ngày ngày vẫn chay tịnh. Thiền sư luôn một tâm tu hành ở chốn thâm sơn cùng cốc. Vua nghe vậy thấy cảm động trước tấm lòng hiếu thảo của vị thiền sư. 

Sau này, việc xây dựng mở rộng Thảo Am thành chùa Từ Hiếu luôn được triều đình, các quan thái giám và các phật tử quan tâm giúp đỡ. 

Khi chùa được hoàn thành, vua Tự Đức nhớ đến chuyện xưa mà đặt cho chùa tên “Từ Hiếu tự”.

chua tu hieu 2 - Chùa Từ Hiếu - ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo
Chính điện chùa Từ Hiếu (Ảnh: phatgiao.org.vn)

Ý nghĩa hai chữ Từ Hiếu

Trên tấm văn bia tại chùa nay còn ghi rõ: “Từ là đức lớn của Phật, nếu không Từ thì lấy gì tiếp độ tứ sanh cứu giúp vạn loại; Hiếu là đầu hạnh của Phật, nếu không Hiếu thì lấy gì để đạt thông cõi nhiệm bao phủ đất trời”. Có nghĩa Từ là để dạy thiên hạ cái đạo làm cha. Hiếu là để dạy thiên hạ cái đạo làm con. 

Ngôi chùa từ đó đã đi sâu vào lòng người. Không phải bằng bề dày lịch sử hay công trình tráng lệ mà nhẹ nhàng với trường ca hiếu nghĩa và độ sinh.

Với câu chuyện cảm động, chùa Từ Hiếu đã trở thành một biểu tượng của chốn thiền môn về đạo hiếu trong suốt nhiều thế kỷ qua. Cũng không biết từ bao giờ ngôi chùa cũng trở thành biểu tượng cho lòng hiếu thảo của con cái đối với những bậc sinh thành. Điều đó đã thấm sâu vào đời sống văn hóa của người dân nơi đây như một nét đẹp.

chua tu hieu 5 - Chùa Từ Hiếu - ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo
Nơi chôn cất thiền sư Nhất Định (Ảnh: phatgiao.org.vn)

Nơi tịnh dưỡng của thiền sư Thích Nhất Hạnh

Cứ mỗi dịp Vu Lan về, các Phật tử lại đến chùa làm lễ và cài lên áo những đóa hoa màu hồng hoặc màu trắng. Điều này thể hiện cho tấm lòng hiếu thảo đối với cha mẹ.

Ít ai biết rằng đây chính là nơi thiền sư Thích Nhất Hạnh trụ trì. Sau một thời gian ở nước ngoài, khi trở về Việt Nam, Thiền sư Thích Nhất Hạnh trở về Tổ đình Từ Hiếu để tịnh dưỡng. Từ đó, chùa Từ Hiếu được nhiều tăng ni Phật tử, du khách gần xa tìm đến. Họ muốn tham quan chùa, chiêm bái cũng như mong muốn được diện kiến thiền sư.

Thiền sư chính là người đã đặt nền móng khai sinh ra tục lễ “bông hồng cài áo”. Cho đến nay đã trở thành một nét văn hóa riêng của người Việt. Những ý nghĩa đó cũng xuất phát từ chính ngôi chùa mang tên “Từ Hiếu” này.

chua tu hieu 4 - Chùa Từ Hiếu - ngôi chùa biểu tượng cho lòng hiếu thảo
Thiền sư Thích Nhất Hạnh (ngồi xe lăn) cùng các tăng ni ở chùa Từ Hiếu (Ảnh: dulich.laodong.vn)

Kiến trúc chùa Từ Hiếu mang đậm nét kiến trúc Huế

Không chỉ là ngôi chùa gắn liền với câu chuyện đạo hiếu cảm động, chùa Từ Hiếu còn nổi bật bởi sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc và khung cảnh thiên nhiên thơ mộng. Xung quanh chùa là hình ảnh những rừng thông xanh mướt. Đây cũng là một trong những điểm nổi bật của những ngôi chùa ở xứ Huế. Đó là luôn hòa mình vào cảnh sắc thiên nhiên.

Theo những con đường nhỏ rợp bóng cây, chùa Từ Hiếu dần hiện ra với không gian thoáng đãng. Chùa vừa mang nét giản dị, vừa mang dáng dấp của kiến trúc cung đình Huế. Từng nét chạm khắc, họa tiết trang trí trên các bức phù điêu. Hay những hoa văn rồng phượng đã thể hiện rõ nét điều đó.

Nét giản dị của chùa thể hiện qua lối kiến trúc chữ “Khẩu” với ba gian hai chái truyền thống. Tất cả tạo thành một tổng thể khép kín. Gian chính điện là nơi thờ Phật còn phía sau là nơi thờ Tổ. Một điểm đặc biệt là chùa thờ tranh thay tượng, mang đến nét gần gũi. 

Bên cạnh không gian hài hòa, mỗi ngôi nhà đều mang dáng dấp kiến trúc của những ngôi nhà rường Huế hòa mình với thiên nhiên. Ai một lần đến đây đều cảm nhận được sự nhẹ nhàng, thư thái trong tâm hồn.

 

XEM THÊM  Cung An Định - giao thoa văn hóa Đông Tây với vẻ đẹp tuyệt mỹ